|
Analiza zmian w ustawie
Pozwolę sobie zabrać ponownie głos w sprawie zmian w ustawie o podatku od towarów i usług. Skłonił mnie do tego wynik dyskusji na ostatnim spotkaniu z dystrybutorami, które odbyło się 6 grudnia. Wielu z nich stara się być „doradcami podatkowymi” w stosunku do podatników. Nie dziwię takiej postawie, bo z jednej strony dystrybutorzy chcą być dla swoich klientów pomocni (i ich nie stracić) z drugiej strony podatnicy wykazują wyjątkowy opór przed kontaktami z urzędami skarbowymi, w których mogliby o te sprawy zapytać. Kontakty z księgowością w tej materii niewiele dają, bo księgowość wie tyle samo, albo mniej, niż podatnik.
Po przeanalizowaniu zmian chciałbym przedstawić swój pogląd na skutki zmian w „ustawie o VAT”.
Na własny użytek dokonałem scalenia wszystkich zmian w ustawie o VAT, czyli powstał tak zwany „tekst jednolity” tej ustawy. Przypominam jednak, że WSZYSTKIE proponowane zmiany do ustawy nie przeszły jeszcze całej drogi legislacyjnej, więc nie są obowiązującym prawem, lecz dla dalszych rozważań przyjmijmy, że w takim kształcie ustawa wejdzie w życie w dniu 1 stycznia 2011 roku. W związku z tym nasuwają się następujące pytania:
1. W jakiej kolejności i w jakiej wysokości programować stawki podatkowe?
Stara ustawa wymieniała cztery stawki „podstawowe” – 22, 7, 0 i ZW. Pozostałe stawki były „przejściowe”, „wyjątkowe” i wprowadzone rozporządzeniami Ministra Finansów, do których go ta ustawa upoważniała. Stawka podatkowa 3% została wprowadzona ustawą na okres przejściowy do 31 grudnia 2010 (Dz.U. 74 poz. 444). Nowa ustawa zmienia stawki podstawowe – są to 23, 8, 5, 0 i ZW. Ta nowa ustawa zezwala MinFin na obniżenie podatku na niektóre towary i usługi do wysokości 8, 5 lub 0 %. Tak więc obowiązywać będzie 5 stawek podatkowych (23, 8, 5, 0 i ZW). MinFin nie ma prawa żadnemu towarowi przypisać innej stawki podatkowej z jednym wyjątkiem – do maksymalnie 31 stycznia 2011 może obniżyć stawkę podatku dla niektórych towarów lub usług z 8 do 7%. Ponieważ nie ma „okresu przejściowego” to jedne stawki obowiązują do 31 grudnia, a drugie obowiązują od 1 stycznia. I nie ma tu możliwości wpisywania stawek na przykład tak: A-23, B-8, C-5, D-22, E-7, F-3, G-0, albo w jakimś innym układzie z jednoczesnym użyciem starych i nowych stawek. To byłoby tak samo bezprawne jakbyście, na przykład, rok temu doprogramowali do kasy stawkę podatku 10%. Nie było przecież do tego podstawy prawnej, tak samo jak teraz nie ma podstawy prawnej by jakiekolwiek stare stawki podatku „spotkały” się w kasie z nowymi stawkami w tym samym czasie.
Wniosek – do momentu zmiany stawek podatkowych ich układ powinien być taki, jaki jest. W dniu zmiany (powiedzmy 31 grudnia) nowe stawki w kasie powinny wynosić A-23, B-8, C-5, D-0, G-ZW. Od momentu wprowadzenia zmian stawek na nowe nie można prowadzić sprzedaży do 1 stycznia. Jeśli pojawi się w przepisach (po ewentualnym wydaniu rozporządzenia) stawka 7% powinna zostać zaprogramowana jako E-7 i będzie obowiązywała tylko do 31 stycznia. Najpóźniej 1 lutego przed rozpoczęciem sprzedaży stawka ta powinna zostać usunięta.
2. Kiedy zmienić stawki podatku VAT w kasach?
Dopóki obowiązuje stara ustawa, obowiązuje ustalone przez nią i przez akty prawne wydane na jej podstawie (rozporządzenia) stawki podatku VAT. Gdy nowa ustawa wchodzi w życie 1 stycznia to zmiany stawek podatku powinno się, z zasady, dokonać 31 grudnia po zakończeniu pracy (po raporcie dobowym fiskalnym) i nie później niż przed rozpoczęciem pracy (sprzedaży) w nowym roku. Proszę pamiętać, że zmiana stawek podatku VAT zapisuje się do pamięci fiskalnej kasy w momencie (dacie) ich wykonania, nie da się więc jej ukryć ani przenieść na inny termin i będzie ona widoczna w raporcie okresowym (z pamięci fiskalnej). Wiadomo jednak, że sam proces zmiany stawek, w wielu przypadkach wymagający pomocy służb serwisowych, będzie nieco bardziej rozciągnięty w czasie również dlatego, że zmiany będzie wymagać przyporządkowanie towarów do stawek podatku. Można więc przyjąć, że proces zmian odbędzie się pomiędzy (mniej więcej) 27 grudnia, a 3 stycznia. Jeśli więc, w przyszłości, kontrolujący kasę urzędnik zobaczy zmianę wykonaną w tym terminie uzna, że wszystko jest OK. Lecz jeśli taka zmiana wystąpi dużo wcześniej lub dużo później może to spowodować jego „niezdrowe” zainteresowanie i podejrzenia, a więc ewentualne kłopoty podatnika. Problem będzie polegał na tym, że urzędnik nie uwierzy, że tak długo nie używano kasy.
Wniosek – radźcie podatnikowi, aby zmian w stawkach dokonał jak najbliżej 1 stycznia. Moim zdaniem zmiany stawek podatku wcześniejsze lub późniejsze o więcej niż tydzień od daty 31 grudnia 2010 to proszenie się o kłopoty.
3. Jak się ma do tego rozporządzenie techniczne ustalające kolejność programowania stawek VAT?
Część z kas (tak zwanych „starych”) ma liczbę stawek podatkowych mniejszą niż 7 (najczęściej 4). Nie da się w nich zaprogramować wszystkich stawek określonych przez nową ustawę. Dlatego rozporządzenie dopuszcza programowanie dowolnej kolejności stawek, również w ten sposób, że jakiejś stawki nie będą zaprogramowane (na przykład ZW). Jednakże takie postępowanie może mieć miejsce tylko dla kas nie mających odpowiedniej liczby stawek podatkowych i tylko przez 5 miesięcy.
Wniosek – przed upływem 5 miesięcy kasy, które nie maja odpowiedniej liczby stawek podatkowych (minimum 5) muszą zostać wymienione.
4. Jak przypisać towary do stawek podatkowych?
Ustawa, a właściwie jej załączniki, wymieniają towary przypisane konkretnym stawkom podatkowym (załącznik nr 3 dla towarów objętych stawka 8% i nowy załącznik nr 10 dla towarów objętych stawka 5%). Towary nie wymienione w tych załącznikach są opodatkowane stawka 23%. Proszę pamiętać, że stawki VAT 0% i ZW. są stawkami podatku dotyczącymi eksportu, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów itd. lub też związanymi ze zwolnieniami podmiotowymi (firmy zwolnione z podatku).
Wniosek – moim zdaniem służba serwisowa nie powinna być źródłem wiedzy w tej materii dla podatnika. Jej rola ogranicza się do zaprogramowania kasy zgodnie z listą dostarczoną przez właściciela kasy.
Ze względu na zagmatwana sytuację i jak zwykle zbyt mało czasu na spokojne przygotowanie zmian istnieje obawa, że akcja zmian stawek podatku w kasach i przypisania towarów do tych stawek będzie „nerwowa”. Zapewne wielu podatników nie zdąży tego zrobić w takim terminie, w jakim by chcieli i będzie musiała zamknąć sklep (usługę). Wypadałoby więc wykazać się maksymalnym rozsądkiem i rzetelnością, aby nie dać pretekstu do obarczania nas winą za niezawiniony bałagan.
Pozdrawiam
Dariusz Jarzyna
DATECS-POLSKA
Artykuł zamieszczono za zgodą autora
R.K. |
